UNEP-ISC အစီရင်ခံချက်အသစ်- ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများ ပူးပေါင်းပါဝင်လာသည်နှင့်အမျှ၊ ကမ္ဘာကြီးသည် လူသားနှင့် ဂြိုဟ်ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ရန် ရှေ့ရှုသော ချဉ်းကပ်မှုကို ချမှတ်ရမည်ဖြစ်သည်။

New Horizons လမ်းကြောင်းရှာဖွေခြင်း - ဂြိုဟ်ကျန်းမာရေးနှင့် လူသားကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကြိုမြင်မှုအစီရင်ခံစာ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ သဘာဝနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ဆုံးရှုံးခြင်း၊ လေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို သုံးဆရှိသော ဂြိုဟ်အကျပ်အတည်းကို အရှိန်မြှင့်ပေးနေသည့် အရေးကြီးသော ကမ္ဘာ့အပြောင်းအရွှေ့ ရှစ်ခုကို ဖော်ထုတ်ဖော်ပြသည်။

အပြောင်းအရွှေ့များတွင် သဘာဝကမ္ဘာ၏ လူသားမျိုးနွယ်၏ ဆုတ်ယုတ်ကျဆင်းလာမှု၊ AI ကဲ့သို့သော နည်းပညာများ လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှု၊ သဘာဝအရင်းအမြစ်များအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု၊ မညီမျှမှုများ ကျယ်ပြန့်လာမှုနှင့် အဖွဲ့အစည်းများအပေါ် ယုံကြည်မှု ကျဆင်းလာခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤအပြောင်းအရွှေ့များသည် လူသားနှင့် ဂြိုဟ်သာယာရေးတို့အတွက် ကြီးမားသောသက်ရောက်မှုများနှင့်အတူ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအကျပ်အတည်းများကို ချဲ့ထွင်ခြင်း၊ အရှိန်မြှင့်ခြင်းနှင့် ထပ်တူပြုခြင်းဖြစ်သည့် polycrisis တစ်ခုကို ဖန်တီးနေသည်။

လူငယ်များစွာပါဝင်သည့် ဒေသတွင်းနှင့် အစုအဖွဲ့ဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ ကျွမ်းကျင်သူရာပေါင်းများစွာက ဖော်ထုတ်ထားသော ပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ အချက်ပြမှု ဆယ့်ရှစ်ခုသည် ကမ္ဘာကြီးအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရမည့် အလားအလာရှိသော အနှောင့်အယှက်များဖြစ်သည့် အကောင်းအဆိုးနှင့် အဆိုးမြင်မှုများကို ပိုမိုနက်နဲစွာ အရိပ်အမြွက်ပြသပေးပါသည်။

New Horizons လမ်းကြောင်းရှာဖွေခြင်း - ဂြိုဟ်ကျန်းမာရေးနှင့် လူသားကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကြိုမြင်မှုအစီရင်ခံစာ

ကုလသမဂ္ဂ ပတ်ဝန်းကျင် အစီအစဉ် (၂၀၂၄)။ New Horizons ကို လမ်းညွှန်ခြင်း- ဂြိုဟ်ကျန်းမာရေးနှင့် လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမြော်အမြင် အစီရင်ခံစာ။ နိုင်ရိုဘီ။ https://wedocs.unep.org/2024/20.500.11822

မှတ်တမ်းကူးယူပါ

“အကျပ်အတည်းမျိုးစုံရဲ့ သက်ရောက်မှုတွေ ပြင်းထန်လာတာနဲ့အမျှ၊ အခုအချိန်ဟာ မျဉ်းကွေးကို ကျော်တက်ပြီး ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကနေ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရမယ့်အချိန်ဖြစ်ပါတယ်” ဟု UNEP အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ Inger Andersen က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်ုပ်တို့မြင်နေရတဲ့ အပြောင်းအလဲ၊ မသေချာမရေရာမှုတွေနဲ့ နည်းပညာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုနှုန်း မြန်ဆန်မှုက ပထဝီဝင်နိုင်ငံရေး မငြိမ်မသက်မှုရဲ့ နောက်ကွယ်ကနေ ဘယ်နိုင်ငံကိုမဆို ပိုလွယ်ပြီး မကြာခဏဆိုသလို ဖယ်ရှားပစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။

"ပြောင်းလဲမှု၏အချက်ပြမှုများကို စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး ဤအစီရင်ခံစာတွင်ဖော်ပြထားသည့် အမြော်အမြင်ချဉ်းကပ်နည်းကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် - ရိုးရာပတ်ဝန်းကျင်နေရာပြင်ပကိုကြည့်ရှုခြင်းအပါအဝင် - ကမ္ဘာကြီးသည် အတိတ်၏အမှားများကို ထပ်ခါတလဲလဲရှောင်ရှားနိုင်ပြီး အနာဂတ်အနှောင့်အယှက်များကို ခံနိုင်ရည်ရှိသောဖြေရှင်းနည်းများကို အာရုံစိုက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။"

အပြောင်းအလဲ လက္ခဏာများ

အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသော အပြောင်းအလဲများနှင့် အချက်ပြမှုများတွင် အဓိက အပြောင်းအလဲများ ပါဝင်သည်-

အသားတင် သုညသို့ အသွင်ကူးပြောင်းမှုကို အရှိန်မြှင့်ရန်အတွက် အရေးပါသော ရှားပါးဒြပ်စင်များ၊ သတ္တုများနှင့် သတ္တုများ ၀ယ်လိုအားသည် 2040 ခုနှစ်တွင် လေးဆတိုးလာမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ရေနက်တူးဖော်ခြင်းနှင့် အာကာသတူးဖော်ခြင်းများကိုပင် တောင်းဆိုမှုများ တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သဘာဝနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကို ခြိမ်းခြောက်လာနိုင်ပြီး ညစ်ညမ်းမှုနှင့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို တိုးပွားလာစေကာ ပဋိပက္ခများကို ပိုမိုဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။

ပူနွေးသောကမ္ဘာပေါ်တွင် နှင်းခဲများ စိမ့်ဝင်နေသကဲ့သို့ရောဂါပိုးဖြစ်စေနိုင်သော ရှေးခေတ်သက်ရှိများကို စွန့်ထုတ်နိုင်ပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် လူသားတို့အပေါ် ကြီးမားသော သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် Siberia တွင် anthrax ဖြစ်ပွားမှုဆီသို့ ဦးတည်နေပြီဖြစ်သည်။

AI နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ပြောင်းခြင်းသည် အကျိုးကျေးဇူးများကို ဆောင်ကြဉ်းပေးနိုင်သော်လည်း၊ဒေတာစင်တာ၏ တောင်းဆိုချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် အရေးကြီးသော ဓာတ်သတ္တုများနှင့် ရှားပါးဒြပ်စင်များနှင့် ရေအရင်းအမြစ်များ တိုးမြင့်လာမှုကဲ့သို့သော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများရှိပါသည်။ လက်နက်စနစ်များနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအသုံးချမှုများတွင် AI ကိုအသုံးပြုခြင်းနှင့် ဓာတုဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ပတ်ဝန်းကျင်မှန်ဘီလူးမှတစ်ဆင့် ဂရုတစိုက်ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများ တိုးမြင့်လာနေသည်။. ဤပဋိပက္ခများသည် ဂေဟစနစ်ပျက်စီးခြင်းနှင့် လေထုညစ်ညမ်းမှုကိုဖြစ်ပေါ်စေပြီး ထိခိုက်လွယ်သောလူဦးရေအတွက် ဂယက်ရိုက်စေသည်။

အတင်းအဓမ္မ ရွှေ့ပြောင်းခိုင်းခြင်းသည် လူ့ကျန်းမာရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ တိုးမြင့်လာနေသည်။. လူပေါင်း ၆၉ ဦးတွင် တစ်ဦးသည် ယခုအခါ အတင်းအဓမ္မ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်နေရပြီး လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်နှစ်အတွင်း ကိန်းဂဏန်းများထက် နှစ်ဆနီးပါး ရှိသည်။ ပဋိပက္ခနှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုတို့သည် အဓိကမောင်းနှင်အားများဖြစ်သည်။

အမြော်အမြင် ခံယူခြင်း။

သို့သော်လည်း အစီရင်ခံစာတွင် အမြော်အမြင် ကိရိယာများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် လာမည့် ပေါ်ပေါက်လာသော စိန်ခေါ်မှုများနှင့် အနာဂတ် အနှောင့်အယှက်များအတွက် ကမ္ဘာကြီးကို ကြိုတင်မျှော်မှန်း ပြင်ဆင်နိုင်စေရန် ကူညီပေးနိုင်ကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် တွေ့ရှိရသည်။

Peter ISC ၏ဥက္ကဌ Gluckman က "Foresight သည် ရေတိုဝါဒ၏ အပြင်ဘက်သို့ ထွက်ခွာရန် အသုံးဝင်သော ကိရိယာအစုံအလင်ကို ပံ့ပိုးပေးထားပြီး ၎င်းသည် အနာဂတ်အခွင့်အလမ်းများနှင့် အန္တရာယ်များကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်စေရန်၊ ကျဉ်းမြောင်းသော အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ ကဏ္ဍများနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပြဿနာများနှင့် ဖြေရှင်းချက်များကို ဘောင်ခတ်ထားသည့် ကျဉ်းမြောင်းသော အသွင်အပြင်ကို ကျော်လွန်ကာ ကျော်လွန်သွားခြင်း ဖြစ်သည်။

အစီရင်ခံစာသည် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများအပါအဝင် သက်ဆိုင်သူမျိုးစုံပါဝင်သည့် လူမှုရေးစာချုပ်အသစ်ကို လက်ခံကျင့်သုံးရန် အကြံပြုထားသည်။ လူငယ်များအား အသံအားကောင်းစေခြင်း၊ ဂျီဒီပီထက်ကျော်လွန်သွားစေရန် တိုးတက်မှုအစီအမံများကို ပြန်လည်စဉ်းစားပါ။

အစိုးရများနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် ၎င်းတို့အား အုပ်ချုပ်မှုတွင် ပိုမိုသွက်လက်မြန်ဆန်စေရန် ခွင့်ပြုသည့် ကာလတိုပစ်မှတ်များနှင့် အညွှန်းကိန်းများကိုလည်း မိတ်ဆက်နိုင်သည်။ ဘဏ္ဍာရေးစနစ်များကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရန်နှင့် အရင်းအနှီးစီးဆင်းမှုလမ်းကြောင်းပြောင်းရန် ကိရိယာများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို အသုံးပြုခြင်း - အစီရင်ခံစာပါ အပြောင်းအလဲ၏ အပြုသဘောဆောင်သော အချက်ပြမှု - မညီမျှမှုများကို လျှော့ချရန်၊ အလွန်အမင်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု ပပျောက်ရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများကို ဖြေရှင်းရန် ကူညီပေးနိုင်သည်။

ပေါ့ပါးသွက်လက်ပြီး လိုက်လျောညီထွေရှိသော အုပ်ချုပ်မှုစနစ်ကို ပံ့ပိုးကူညီခြင်းသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် အကဲဖြတ်ခြင်းများကို လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတွင် ပတ်ဝန်းကျင်ပြောင်းလဲမှုအပေါ် စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်းကို ပေါင်းစပ်ခြင်းနှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်အောင်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဒေတာနှင့် အသိပညာကို ပိုမိုလက်လှမ်းမီနိုင်စေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

အကျပ်အတည်းများစွာ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သကဲ့သို့၊ အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲများနှင့် အပြောင်းအလဲအချက်ပြမှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်မည့် ဖြေရှင်းနည်းများကို မျက်မှောက်ပြုလျက်ရှိပါသည်။ အမြော်အမြင်ရှိမှုသည် ဤလုပ်ရပ်များကို အရှိန်မြှင့်ရန် ကူညီပေးနိုင်ပြီး နောက်ထပ်များစွာကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်သည်။

အယ်ဒီတာများအတွက် မှတ်စုများ

ကုလသမဂ္ဂ ပတ်ဝန်းကျင် အစီအစဉ် (UNEP) အကြောင်း၊

UNEP တိုးချဲ့မှု သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အသံဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ခေါင်းဆောင်မှုကို ပံ့ပိုးပေးကာ အနာဂတ် မျိုးဆက်သစ်များကို အလျှော့မပေးဘဲ နိုင်ငံနှင့် လူမျိုးတို့၏ လူနေမှုဘဝ တိုးတက်စေရန် လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း၊ အသိပေးခြင်းနှင့် ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရာတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားပေးပါသည်။

နိုင်ငံတကာသိပ္ပံကောင်စီ (ISC) အကြောင်း၊

နိုင်ငံတကာ သိပ္ပံကောင်စီ (ISC) သည် သိပ္ပံနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် အဓိက အရေးပါသည့် ကိစ္စရပ်များတွင် သိပ္ပံဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှု၊ အကြံဉာဏ်များနှင့် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုတို့ကို ခေါ်ယူခြင်းဖြင့် အပြောင်းအလဲကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင် လုပ်ဆောင်သည်။ ISC သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံသမဂ္ဂများနှင့် အသင်းအဖွဲ့များ၊ အကယ်ဒမီများနှင့် သုတေသနကောင်စီများ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့ချုပ်များနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လူငယ်သင်တန်းကျောင်းများနှင့် အသင်းအဖွဲ့များ အပါအဝင် နိုင်ငံနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ သိပ္ပံအဖွဲ့အစည်းပေါင်း 250 ကို စုစည်းထားသည့် နိုင်ငံတကာ အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

ပိုမိုသိရှိလိုပါကဆက်သွယ်နိုင်ပါသည်:

သတင်းနှင့်မီဒီယာယူနစ်ကုလပတ်ဝန်းကျင် အစီအစဉ်