မွန်တီနီဂရိုး၊ မွန်တီနီဂရင် သိပ္ပံနှင့် အနုပညာ အကယ်ဒမီ

1971 ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော Montenegrin Academy of Sciences and Arts (MASA) သည် မွန်တီနီဂရိုးရှိ သိပ္ပံနှင့် အနုပညာနယ်ပယ်တွင် အထူးပြုသော နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်နယ်အကျိုးစီးပွားအတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ သိပ္ပံနှင့် အနုပညာနယ်ပယ်များစွာမှ ထင်ရှားသော သိပ္ပံပညာရှင်များနှင့် အနုပညာရှင်များကို စုစည်းရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်၊ သိပ္ပံဆိုင်ရာ တွေးခေါ်မှုများကို ပြုစုပျိုးထောင်ရန်နှင့် အနုပညာကို မြှင့်တင်ရန်၊ သိပ္ပံဆိုင်ရာ သုတေသနပြုရန်နှင့် လွတ်လပ်စွာ သို့မဟုတ် အခြားသော သိပ္ပံဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းကာ မွန်တီနီဂရိုးရှိ သိပ္ပံဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပညာရှင်များ၏ လှုပ်ရှားမှုကို လှုံ့ဆော်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ မွန်တီနီဂရင် အကယ်ဒမီသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာ အလားအလာများကို စုစည်းပေးသည်။ သိပ္ပံ၊ အနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့တွင် ဖန်တီးမှုပုံစံအားလုံးကို စီစဉ်၊ လှုံ့ဆော် မြှင့်တင်ပေးသည်။ Doclea မှ ခေတ်ပြိုင်မွန်တီနီဂရိုးအထိ မွန်တီနီဂရင်း ဝိညာဉ်ရေး၊ အမျိုးသားရေးနှင့် နိုင်ငံတော် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို အတည်ပြုသည်။ ၎င်း၏ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုနှင့်အတူ မွန်တီနီဂရိုးပြည်နယ်၏ အလုံးစုံတိုးတက်မှုကို အထောက်အကူပြုသည်။ ၎င်းသည် ဥပဒေနှင့် MASA ၏ဥပဒေနှင့်အညီ ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင်များက စီမံခန့်ခွဲသော လွတ်လပ်သောအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

MASA ၏ အဖွဲ့ဝင်များသည် အပြည့်အဝ၊ တွဲဖက်နှင့် နိုင်ငံခြားဖြစ် အနေအထားတွင် ရှိနေသည်။ MASA ၏ လုပ်ငန်းဖွဲ့စည်းမှုတွင် အပြည့်နှင့် တွဲဖက်အဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်ပါသည်။ MASA ၏အဖွဲ့များမှာ- စည်းဝေးပွဲ၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် သမ္မတ။

MASA သည် ၎င်းအတွင်း၌ ၎င်း၏ အလုံးစုံ လုပ်ဆောင်ချက်ကို လုပ်ဆောင်သည်။ ဌာနများ၊ ကော်မတီများ၊ အဖွဲ့အစည်းများ၊ စင်တာများ၊ ကော်မရှင်များ သိပ္ပံပညာရှင်များနှင့် ပညာရှင် ၃၀၀ ကျော် အပါအဝင် အခြားသော လုပ်ငန်းအဖွဲ့များ။

MASA တွင် ဌာန(၄)ခုရှိသည်။

• သဘာဝသိပ္ပံဌာန၊
• လူမှုရေးသိပ္ပံဌာန၊
• လူသားပညာဌာန၊
• ဝိဇ္ဇာဌာန။

အကယ်ဒမီအတွင်းရှိ အထူးယူနစ်များမှာ စာကြည့်တိုက်ပါရှိသော မော်ကွန်းတိုက်၊ အနုပညာစုဆောင်းမှုပါရှိသော ပြခန်းများဖြစ်သည်။

MASA မှ ၎င်း၏လုပ်ငန်းကို လုပ်ဆောင်ပေးသည့် အထွေထွေ လှုပ်ရှားမှုပုံစံများ ပါဝင်သည်-

• သိပ္ပံနှင့် သုတေသန ပရောဂျက်များ၊
• သိပ္ပံဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးများနှင့် ညီလာခံများ၊ စားပွဲဝိုင်းများ၊ ဆွေးနွေးမှုများ၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများ၊ ဂုဏ်ပြုပွဲများ၊ အထိမ်းအမှတ် အစည်းအဝေးများ၊
• သိပ္ပံနည်းကျ ဟောပြောပွဲများ (“Tribunes”)၊
• ထုတ်ဝေရေး,
• MASA ထုတ်ဝေမှု ပရိုမိုးရှင်း၊
• ပြပွဲများ၊
• အမျိုးသားအဆင့် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး၊
• နိုင်ငံတကာ ကွင်းဆင်းမှု။

XXI ရာစုအစမှစတင်၍ MASA သည် အကယ်ဒမီနှင့် မွန်တီနီဂရိုးနှစ်ခုလုံး၏ နိုင်ငံတကာသိပ္ပံဆိုင်ရာအခန်းကဏ္ဍမြှင့်တင်ရေးနှင့် မြှင့်တင်ရေးတို့ကို အထောက်အကူပြုသည့် နိုင်ငံတကာအစည်းအဝေးများနှင့် ပရောဂျက်များကို စဉ်ဆက်မပြတ်ဆောင်ရွက်နေပါသည်။ Montenegrin Academy of Sciences and Arts တွင် နိုင်ငံခြား၊ အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတော်၊ သိပ္ပံနှင့် အနုပညာ အကယ်ဒမီများနှင့် ချုပ်ဆိုထားသော သိပ္ပံဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ နှစ်နိုင်ငံသဘောတူချက် အများအပြားရှိသည်။ အမျိုးသားသင်တန်းကျောင်းတစ်ခုအနေဖြင့် MASA သည် အရေးကြီးဆုံးသော ဥရောပနှင့် နိုင်ငံတကာ ပညာရေးဆိုင်ရာ အသင်းအဖွဲ့များနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများတွင် ကိုယ်စားပြုပါသည်။ MASA ကိုယ်စားလှယ်များသည် နှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးများနှင့် အစည်းအဝေးများတွင် ပုံမှန်ပါဝင်ကြပြီး MASA သည် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ အဖွဲ့ဝင် (၉) ဖြစ်သည့် နိုင်ငံတကာ အကယ်ဒမီအသင်းများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် ပါဝင်ကူညီပါသည်။ MASA ၏ အဖွဲ့ဝင်များသည် တစ်ဦးချင်း အနေဖြင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော နိုင်ငံတကာ သိပ္ပံနှင့် အနုပညာ အကယ်ဒမီများ နှင့် သင်ယူခဲ့သော လူ့အဖွဲ့အစည်း (၅) ခုမှ ကျောင်းသားများ ဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီ 2023 တွင် MASA သည် နှစ် 50 အကြာတွင်၊ အသစ်၊ သင့်လျော်သောဆက်တင်တွင် သူ့ကိုယ်သူတွေ့ရှိသည်။ အသစ်ပြန်လည်တည်ဆောက်ထားသော MASA အဆောက်အအုံသည် MASA ပြခန်းရှိ အနုပညာပြပွဲများ၊ ရုပ်ရှင်ပြသမှုများနှင့် ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများအပါအဝင် မြောက်မြားစွာသောနှင့် မတူကွဲပြားသော ဖန်တီးမှုလုပ်ငန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် လုံလောက်သောအခြေအနေများကို ပံ့ပိုးပေးပါသည်။

ဓာတ်ပုံ- Montengrin Academy of Science